Η ιστορία της ματωμένης σημαίας του Πολυτεχνείου

Πως το σύμβολο του Πολυτεχνείου κατέληξε στα χέρια της Νεολαίας του ΠΑΣΟΚ.

Η γκρεμισμένη πύλη του Πολυτεχνείου και μια ματωμένη σημαία που βρέθηκε κάτω από τις ερπύστριες του τανκ έγιναν το “υπερβατικό σύμβολο μιας ολόκληρης γενιάς νέων που όρθωσαν το ανάστημά τους στο δικτατορικό καθεστώς”.

Εδώ και τέσσερις δεκαετίες η ματωμένη σημαία, που οδηγεί κάθε χρόνο την πορεία μνήμης στην επέτειο των δραματικών γεγονότων του Πολυτεχνείου, φυλάσσεται από τη Νεολαία του ΠΑΣΟΚ, την ΠΑΣΠ, παρά τη σωρεία διαμαρτυριών και τις υποσχέσεις της οργάνωσης να παραδοθεί προς φύλαξη στη Βιβλιοθήκη της Βουλής.

Το ιστορικό της Σημαίας

Ποιος, που και πως βρέθηκε η αιματοβαμμένη σημαία είναι άγνωστο. Την επόμενη της 17ης Νοεμβρίου 1973, κάποιοι, η ταυτότητα των οποίων είναι άγνωστη, παρέδωσαν τη ματωμένη σημαία στα γραφεία της εφημερίδας «Βραδυνή», που στεγαζόταν κοντά στο Πολυτεχνείο, στην Ομόνοια. Ο εκδότης της εφημερίδας, Τζώρτζης Αθανασιάδης, ανέλαβε να τη φυλάξει, αλλά ουδέποτε αποκάλυψε τις ακριβείς συνθήκες που η σημαία βρέθηκε στα χέρια του.

Η κ. Νάντια Βαλαβάνη, μέλος του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων της Αντίστασης (ΣΦΕΑ) 1967 – 1974, δήλωσε στην Καθημερινή:

«διασώθηκαν τα χρήματα που φύλασσε η συντονιστική επιτροπή». Οπως λέει στην «Κ» «προέρχονταν από δωρεές του κόσμου και χρησιμοποιήθηκαν για εκείνους οι οποίοι ζούσαν στην παρανομία και δεν είχαν πόρους». «Η σημαία», αναφέρει, «και ο τρόπος με τον οποίο βγήκε από το Πολυτεχνείο ήταν αδύνατον να γίνει αντιληπτός από τους περισσότερους, διότι πρώτο μέλημα ήταν να διασωθούν οι 10.000 άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί». «Η σημαία ματώθηκε με την εισβολή του τανκ. Αυτό είναι το μόνο βέβαιο», λέει στην «Κ» ο κ. Δημήτρης Χατζησωκράτης, ο οποίος θεωρεί ότι ένα σύμβολο όπως αυτό δεν ανήκει στον χώρο εκθεμάτων του Πολυτεχνείου, όπως ζήτησε την προηγούμενη εβδομάδα ο πρύτανης κ. Κώστας Μουτζούρης.

Το 1974 η σημαία έφτασε στην Εθνική Φοιτητική Ενωση Ελλάδος (ΕΦΕΕ) και στον πρώτο μεταπολιτευτικό πρόεδρό της κ. Γιώργο Σταματάκη, της ΚΝΕ. Στην πρώτη μάλιστα πορεία που έγινε το 1975 τη σημαία κρατούσαν ο Στέφανος Τζουμάκας, ο Σταματάκης, ο γενικός γραμματέας Χρύσανθος Λαζαρίδης (ΚΚΕ Εσωτερικού) και ο πρόεδρος της τότε ΕΣΕΕ. Το 1976 το σύμβολο πέρασε με ομαλό τρόπο στα χέρια του κ. Στέφανου Τζουμάκα της ΠΑΣΠ, μετέπειτα υπουργού των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ. Ουσιαστικά από εκείνη τη στιγμή η σημαία του Πολυτεχνείου περνάει στα χέρια της ΠΑΣΠ. Τότε βέβαια, η ΕΦΕΕ εξακολουθούσε να υφίσταται. Η ιστορία επεφύλασσε τον ρόλο του τελευταίου προέδρου σε ένα άλλο νυν στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, τον κ. Χρήστο Παπουτσή. Διαδέχθηκε τον κ. Τζουμάκα στην ΕΦΕΕ το 1978 και έμεινε σε αυτήν έως το 1980, οπότε η Φοιτητική Ενωση έπαψε ουσιαστικά να υπάρχει, καθώς ήταν αδύνατη η συμφωνία ανάδειξης Κεντρικού Συμβουλίου. Ο κ. Παπουτσής θυμάται ότι από εκείνη την εποχή η σημαία φυγαδευόταν συχνά. «Και στο δικό μου σπίτι την κράτησα τη σημαία. Υποχρεωτικά, κάποιος έπρεπε να τη χρεωθεί. Επιλέγαμε επίσης και σπίτια φίλων υπεράνω πάσης υποψίας», λέει στην «Κ» ο κ. Παπουτσής.

Από το 1982 και έπειτα η σημαία μετατρέπεται σε λάφυρο στα μάτια των αριστερών παρατάξεων που ανταγωνίζονταν την ΠΑΣΠ. Μετά τον κ. Παπουτσή η σημαία έφτασε στα χέρια του Φώτη Χατζημιχάλη, ο οποίος με τη σειρά του την παρέδωσε το 1982 στα χέρια του Γιάννη Τσαμουργκέλη. Από το 1982 η σημαία έπαψε να βρίσκεται στα γραφεία της ΕΦΕΕ στην οδό Ιπποκράτους και άρχισε να φυλάσσεται στα σπίτια στελεχών της ΠΑΣΠ. Το 1987 ο Τσαμουργκέλης άφησε την Ελλάδα για να κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο. Ετσι, η σημαία βρέθηκε στα χέρια του Βασίλη Τόγια. Εμεινε στα χέρια του Τόγια, ο οποίος το 1989 υπήρξε ο πρώτος εκλεγμένος γραμματέας της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ για πολλά χρόνια. Ωστόσο, ο κ. Τόγιας είχε πάρει τη σημαία για πρώτη φορά στα χέρια του το 1985 ως επικεφαλής τότε της ΠΑΣΠ. Και ο Τόγιας, όπως και άλλοι πριν από αυτόν, φύλαξε τη σημαία στο σπίτι του. Η σημαία υπήρξε τυχερή και για τον κ. Τόγια, ο οποίος εν συνεχεία εξελέγη βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στον νομό Βοιωτίας. Από το 1996, οπότε ακόμη και τύποις η ΕΦΕΕ παύει να εκλέγει Κεντρικό Συμβούλιο, η σημαία φυγαδεύεται μετά την πορεία για να μην την «πιάσουν στα χέρια τους άσχετοι», όπως περιγράφει στέλεχος της ΠΑΣΠ.

Όμως το θέμα δεν έληξε εκεί και μετά από σειρά δημοσιευμάτων για την ορθότητα της κατοχής της σημαίας από μέλη της ΠΑΣΠ αλλά και τις συνθήκες φύλαξης αυτού του συμβόλου που στο μεταξύ είχε αναχθεί σε “κομματικό λάφυρο”, είχαμε μια ανακοίνωση το 2011 του γραμματέα του ΠΑΣΟΚ, κ. Ραγκούση, πως η ΠΑΣΠ θα παρέδιδε τελικώς την ιστορική σημαία στη Βουλή.

Μάλιστα, έχει διαδοθεί ευρέως στα μέσα ενημέρωσης, δίχως να έχει επιβεβαιωθεί, η φήμη πως η Σημαία του Πολυτεχνείου, σε κάποια χρονική στιγμή πλύθηκε στο πλυντήριο από μια μητέρα φοιτητή της ΠΑΣΠ! Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας “Ποντίκι” του 2011, συγκεκριμένα μια μητέρα ενός φοιτητή να την έπλυνε όταν την ανακάλυψε κρυμμένη σε ένα μπαούλο ερχόμενη στην Αθήνα για να δει τι κάνει ο γιος της και να του συγυρίσει την γκαρσονιέρα στην οποία έμενε…

Πηγές: Καθημερινή, onalert.gr